Τι θα λέγατε αν μιλούσαμε για λύκους και για γεράκια; Για τον λυκηγενή Απόλλωνα που είχε ως ιερά του ζώα το λύκο και το γεράκι; Για τους Ιέρακες του Μίθρα; Ή για τον γερακόμορφο Ώρο και για τον λυκόμορφο πατέρα του, τον Όσιρι Χέντι Αμέντι; Ή μήπως θα προτιμούσατε τον επίσης λυκόμορφο Ουπου­άουτ, “Εκείνον που Ανοίγει τις Πύλες”;

Α… μην μπαίνετε στον κόπο ν’ ανοίξετε μυθολογίες και λεξικά. Αν και δεν θα έβλαπτε τίποτε να το κάνετε, σας διαβεβαιώνω εκ των προτέρων ότι υπάρχουν άφθο­νοι τοτεμικοί συμβολισμοί με αυτά τα ζώα, συμβο­λισμοί που σχετίζονται τόσο με το φως και τη γνώση όσο και με το άνοιγμα κάποιας πύλης.

Ναι – και, φυσικά, εκείνος που θέλει να μάθει το σύνολο της αλήθειας πρέπει να περάσει πρώτα από κάποιο Λύκειο!

Αλλά τι αξία έχουν τα λόγια, τα μυστικά ονόματα ή τα σύμβολα δίχως κάποια πράξη, δίχως την ουσία και την αμεσότητα της εμπειρίας;

Σκεφτείτε!

Το να πετάς μαζί με τα γεράκια στους μεθυστικούς Ανέμους των Κόσμων!… Το να τρέχεις με τους λύκους στα σαγηνευ­τικά Δάση της Νύχτας!… Το να περνάς στ’ αλήθεια τις Πύλες, πέρα στους Μυστικούς Τόπους της Γης!…

Νιώστε!

Το χάδι του αέρα και το άγγιγμα του γρασιδιού κάτω από ουρανούς γεμάτους με παράξενα αστέρια… Μια μεθυστική αίσθηση αχαλίνωτης δύναμης κι ανεμοζά­λης που σ’ αγκα­λιάζει από παντού… Το τρελό στρο­βίλισμα των αισθήσεων στη διάβαση της Πύλης…

Δεν θα ήταν μια εκπληκτική εμπειρία;

Ναι, μια τέτοια εμπειρία θα είχε όλη την έντονη γεύση και χρώμα της αληθινής ζωής, αλλά θα ήταν και κάτι ακόμη πιο σημαντικό: μια ιλιγγιώδης βουτιά στις πηγές της ύπαρξης, στις πηγές της ατόφιας Δύνα­μης! Γιατί μονάχα με τη Δύνα­μη να σφύζει μέσα σου, να σε πλημμυρίζει, να σε συνεπαίρνει και να σε μεθά, μπορείς να πετάς ανάλαφρα κι ανέμελα στιςπαρυφές της καταιγίδας ή να τρέχεις με άνετους διασκελισμούς στο μάτι της δίνης του κυκλώνα.

Και η κάθε Δίνη είναι μια Πύλη.

Όμως, για να κάνεις κάτι τέτοιο χρειάζεται μια γνήσια εσωτερική παρόρμηση. Πρέπει να φουντώνει μέσα σου η φλόγα μιας ασίγαστης δίψας για τα όσα μπορεί να κρύβονται πίσω από κάθε λόφο και πέρα από κάθε στροφή του δρόμου. Ακόμη κι αν η φλόγα αυτή σε κάνει στάχτη, πάντα υπάρχει ο δρόμος του Φοίνικα, ο δρόμος της αναγέννησης.

Αλλά, χρειάζεται και κάτι παραπάνω:

Χρειάζεται μια αληθινή τόλμη και μια ψυχική συγγένεια ή συνάφεια με την ίδια την ορμή της καταιγίδας και με το στροβίλισμα του κυκλώνα. Η δύναμή τους πρέπει να μιλά στη δική σου στη μόνη αληθινή αλλά μυστική γλώσσα.

Και εκείνη ν’ ανταποκρίνεται!

Αλλά, πάντα τα μυστικά μονοπάτια πρέπει να τα βαδίζεις με κέφι και μια γερή δόση αυτοειρωνείας και αυτοσαρκασμού. Αλλιώς ένα βήμα πιο πέρα παραμο­νεύει ο βάλτος του φανατισμού. Και ο δρόμος του φα­νατισμού είναι ο δρόμος των βούρκων που δεν οδηγεί ποτέ πουθενά. Δεν έχετε παρά να κοιτάξετε προσε­κτικά όλα εκείνα τα αξιοθρήνητα ανθρω­πάκια που συνήθως κρύβονται κάτω από τους τόσους και τόσους βαρύγδουπους αποκρυφιστικούς τίτλους εκλιπαρώ­ντας για κάποια δημοσιότητα…

Μην ξεχνάτε, οι ιδέες πρέπει να είναι σύντροφοι που μπορείς να παίζεις κεφάτα μαζί τους κι όχι θεοί για να τις προσκυνάς σκυθρωπός και με το κεφάλι κάτω.

Όμως, τα λόγια είναι τόσο εύκολα, έτσι; Συμβολικοί λύκοι και συμβολικά γεράκια που ανοίγουν κάποιες συμβο­λικές Πύλες προς συμβολικούς άλλους κόσμους… Τόσο άπιαστα και αόριστα όλα, σωστά;

Ναι, αν περιοριστείς μονάχα στο να μιλάς ή να διαβάζεις γι’ αυτά τα πράγματα, τότε όλα μοιάζουν σαν το άυλο νερό που πίνεις διψασμένος σε κάποια όνειρα. Όσο αχόρταγα και αν το ρουφάς, ποτέ δεν σε ξεδιψά.

Αλλά τι γίνεται πέρα από τους τόσους στρυφνούς τοτεμικούς συμβολισμούς; Υπάρχει κάποια ουσία και περιεχόμενο ή απλώς μένουμε κολλημένοι στα ωραία αλλά κούφια λόγια;

Όμως η μόνη πειστική απάντηση σ’ αυτό δεν μπορεί να προέλθει από τρίτους, αλλά πρέπει να τη δώσει ο καθένας στον εαυτό του. Το αληθινά κρίσιμο ερώτημα εδώ είναι τούτο:

Ποιος θα ήθελε ειλικρινά να προχωρήσει και να φτάσει πέρα από τα λόγια, ν’ ανοίξει πραγματικά το κλουβί του και να χάσει την ωραία του ασφάλεια και μακαριότητα που του παρέχει η πεζή καθημερινότητα; Ξέρετε με πόσο τρόμο και δέος κάνει πίσω ο μέσος άνθρωπος μπροστά στην ιδέα ότι θα χάσει το γλυκό επίχρυσο κλουβί του;

Λέμε “Ναι, θέλουμε!”, αλλά πόσο το εννοούμε πραγ­ματικά;

Και ας μην κρυβόμαστε πίσω από τη δικαιολογία της αβεβαιότητας, απαιτώντας πρώτα κάποια εγγύηση ότι σίγουρα θα βγει κάτι το ουσιαστικό από μια τέτοια αναζή­τηση. Είναι σαν να ζητάμε εγγύηση ότι το λα­χείο μας θα κερδίσει πριν το αγοράσουμε!

Εγώ απλώς σας δείχνω κάποιους άλλους δρόμους από εκείνους που ακολουθούν οι πολλοί. Όποιος τολμά και θέλει τους ακολουθεί. Όποιος δεν τολμά ή δεν θέλει ας παραμείνει εκεί όπου βρίσκεται. Είναι απλό.

Έτσι το ερώτημα παραμένει αδυσώπητο:

Ποιος από μας τολμά τελικά να προχωρήσει πέρα από τις απλές και ανώδυνες ονειροπολήσεις και να ζήσει στην πράξη τα όσα αναφέρονται στα “Αινίγματα σε Γκρίζο Φόντο”, να λάβει μέρος στο Μεγάλο Παι­χνίδι και να επιδιώξει την πρόσβαση στο αίνιγμα που ονομάζεται “Κοσμικό Δίκτυο”;

(Απόσπασμα από το βιβλίο “Οι Δρόμοι της Γνώσης” του Γιώργου Μπαλάνου, εκδ. Locus-7)

Κάτι μέσα μου θυμάται
Και ποτέ δεν το ξεχνά.
Το ρεύμα της ζωής μου στο σκοτάδι
Κυλά προς το θάνατο!

Αλλά ένα ρεύμα, ένα ποτάμι, από κάπου πηγάζει. Τα νερά του γίνονται αχνός, σύννεφα, βροχή… για να πέσουν πάλι πίσω στη γη, τροφοδοτώντας την ίδια την πηγή του. Προς όπου κι αν κυλούν τα νερά των ποταμών, είναι τα ίδια και τα ίδια νερά που επιστρέφουν μετά από μεγάλο κύκλο στην αρχική τους πηγή.
Ναι, το ποτάμι της ζωής ρέει προς το θάνατο, αλλά μήπως και τα δικά του νερά γυρίζουν και ξαναγυρίζουν στις πηγές της ζωής; Μήπως, κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο, ξαναζούμε; Στο ερώτημα αυτό η πιο συνήθης απάντηση είναι:
“Ουδείς γνωρίζει αν υπάρχει ζωή μετά θάνατο, γιατί ουδείς επέστρεψε για να μας το πει.” Αυτή είναι μια έκφραση που την ακούμε –αν δεν τη χρησιμοποιούμε κιόλας– τόσο συχνά ώστε να καταντά βαρετή.
Ναι, κανένας δεν ξέρει, αλλά είναι πέρα από κάθε αμφιβολία ότι πολλοί “γύρισαν και μας είπαν”. Σήμερα είναι αρκετά συνηθισμένο –ιδίως στους νοσοκομειακούς θαλάμους εντατικής παρακολούθησης– το να πεθαίνει κάποιος και να τον ξαναφέρνουν στη ζωή. Έτσι, είναι φυσικό να έχουμε πολλές μαρτυρίες για την Άλλη Πλευρά.
Εδώ θ’ αντικρούσετε, ίσως, ότι δεν είμαστε υποχρεωμένοι να δεχτούμε τις μαρτυρίες αυτές ως αληθινές. Ασφαλώς και δεν είμαστε∙ απλώς έχουν την αξία που έχουν όλες οι μαρτυρίες για το καθετί. Αλλά σταθήκατε να συλλογιστείτε πόσα πράγματα έχουμε αποδεχτεί ασυζητητί αν και δε βασίζονται παρά μονάχα σε μαρτυρίες; Σχεδόν το σύνολο των πραγμάτων που αποδεχόμαστε ως αληθινά στηρίζεται σε κάποιου είδους μαρτυρίες. Σε τελευταία ανάλυση, ακόμη και η κάθε προσωπική εμπειρία μας δεν είναι παρά μαρτυρίες των αισθήσεών μας.
Βέβαια, είναι γεγονός ότι στο θέμα της Ζωής μετά Θάνατο δε “γνωρίζουμε” τι συμβαίνει, με την απόλυτη σημασία της λέξης. Αλλά, άλλο τόσο γεγονός είναι ότι οι περισσότεροι “πιστεύουμε” ότι η ζωή δε σταματά με το θάνατο. Και το πιστεύουμε όχι γιατί μας έπεισαν κάποιες μαρτυρίες, αλλά γιατί η ιδέα πηγάζει από κάτι μέσα μας που ίσως είναι και το μόνο που πραγματικά γνωρίζει. Όλα τα στοιχεία που προβάλλουμε είναι απλά τρόποι για να δικαιολογήσουμε αυτή την πίστη. Αλλά γιατί; Η πίστη δε χρειάζεται δικαιολογία. Αν η πίστη μπορεί να δικαιολογηθεί, τότε δεν είναι πίστη αλλά γνώση.
Ωραία όλα αυτά. Αλλά αφορούν ιδανικές μορφές πίστης και ιδανικές μορφές γνώσης. Σε κάποιο σημείο αρχίζουν ν’ ακούγονται σαν μια βαρετή θεολογική ανάλυση. Λίγη αμφιβολία εδώ, λίγη πίστη εκεί, πιο πολλή αμφιβολία εδώ, πιο πολλή πίστη εκεί, λίγη επιφύλαξη εδώ, πολλή επιφύλαξη εκεί… αυτή είναι ίσως η υγιέστερη αντιμετώπιση του θέματος. Κι εννοείται ότι πάντοτε πρέπει να διατηρούμε το δικαίωμα –και την υποχρέωση– ν’ αλλάξουμε γνώμη. Ναι, είναι υποχρέωση, και βαριά μάλιστα, γιατί είναι φοβερά δύσκολο ν’ αναγνωρίσει κανείς το λάθος της προηγούμενης γνώμης του.
Εξάλλου, αυτή η πίστη στη Ζωή μετά Θάνατο είναι εντελώς ανεξάρτητη από την τυχόν πίστη στην ύπαρξη κάποιου Θεού. Υπάρχουν μεγάλες θρησκείες –ο Βουδισμός είναι το πιο χτυπητό παράδειγμα– που αρνούνται την ύπαρξη Θεού. Είναι χαρακτηριστικό μάλιστα ότι ο Βουδισμός αρνείται και την ύπαρξη ψυχής. (Το αν εμείς οι Δυτικοί θέλουμε σώνει και καλά να ταυτίσουμε το νόημα των σχετικών δικών μας λέξεων με τις δικές τους, αυτό είναι δικό μας πρόβλημα και δικό μας λάθος).
Όμως, και ο Βουδισμός και όλες οι άλλες θρησκείες αποδέχονται ότι ο θάνατος δεν είναι το τέρμα. Θα ήταν ωστόσο λαθεμένη η αντίληψη ότι πίστη στη μεταθανάτια συνέχιση της ύπαρξης σημαίνει και πίστη σε κάποιο Θεό. Ναι, θα βρείτε πολλούς που δεν πιστεύουν σε κανένα Θεό, θα δυσκολευτείτε όμως φοβερά να βρείτε έστω κι έναν που να μην πιστεύει ότι κάτι από τον εαυτό μας επιζεί… κάπου… κάπως…
Και, προσέξτε, δεν είναι τυχαίο που αποφεύγω να μιλήσω για επιβίωση “ψυχής”. Γιατί, όπως ανέφερα και πιο πάνω, ο Βουδισμός δέχεται μεν την ιδέα της μετενσάρκωσης, δίχως να δέχεται την ύπαρξη της ψυχής. Αλλά η όλη βουδιστική αντίληψη επί του θέματος ανήκει σε άλλο, πιο ειδικευμένο βιβλίο.
Είναι από μόνο του αξιοσημείωτο το πόσοι άνθρωποι πιστεύουν ότι η ζωή δε σταματά με το θάνατο και ότι υπάρχει κάποιο είδος συνέχειας. Θα πρέπει να υπάρχουν και άλλοι που δεν το πιστεύουν αυτό, αλλά, αν υπάρχουν, δεν τους έχω συναντήσει ή τουλάχιστον δε θυμάμαι καμία τέτοια περίπτωση. Ναι, πολλοί αρχίζουν τη συζήτηση λέγοντας: “Εγώ δεν πιστεύω ότι υπάρχει τίποτα μετά θάνατο”, αλλά όλοι την τελειώνουν καταλήγοντας: “Κάτι πρέπει να υπάρχει”.
Ξέρω, υπάρχει λογική απάντηση στο όλο φαινόμενο αυτής της εκτεταμένης πίστης, αλλά από πότε “λογική” απάντηση σημαίνει και “σωστή” ή “ικανοποιητική” απάντηση;
Όπως φαίνεται τελικά, η βασική διαμάχη στο όλο θέμα της Ζωής μετά Θάνατο δεν είναι μεταξύ πίστης και απιστίας, αλλά μεταξύ των πιθανών καταστάσεων που μπορεί να μας περιμένουν πεθαίνοντας. Όλοι, ή σχεδόν όλοι, πιστεύουν ότι συνεχίζουμε να υπάρχουμε και μετά το θάνατο, και όλοι, ή σχεδόν όλοι, διαφωνούν για το είδος αυτής της συνέχισης.
Αυτό είναι φυσικό.
Όλοι πιστεύουν∙ ναι, αλλά οι μόνοι που ξέρουν είναι εκείνοι που γνώρισαν αυτή τη μεταθανάτια κατάσταση και ξαναγύρισαν. Ξαναγύρισαν όμως στ’ αλήθεια; Ναι, αν δεχτούμε τις ομολογουμένως άφθονες σχετικές μαρτυρίες που υπάρχουν. Αλλά και πάλι, για όλους εμάς τους υπολοίπους, το πρόβλημα παραμένει: εξακολουθεί να είναι θέμα πίστης το αν θα δεχτούμε ή όχι αυτές τις μαρτυρίες. Αν το καλοσκεφτείτε, ακόμη και για εκείνους που είχαν προσωπική εμπειρία του θανάτου και της επαναφοράς στη ζωή, το τι έζησαν στην Άλλη Πλευρά είναι και πάλι θέμα πίστης.
Αλλά αυτή η δυνατότητα, το να πιστέψουμε ή όχι, είναι ίσως μια από τις πιο σπουδαίες μορφές ελευθερίας που διαθέτει ο άνθρωπος. Και κανένας δεν μπορεί να του την αφαιρέσει.
Όμως είναι τέτοιος ο χαρακτήρας του ανθρώπου που η απλή πίστη σε κάτι δεν του αρκεί. Ακόμη και όταν ξέρει ότι από τη φύση του το πρόβλημα αυτό είχε, έχει και θα έχει ως κεντρικό άξονα την πίστη, δεν μπορεί να σταματήσει από την παράλληλη αναζήτηση της γνώσης. Αυτή την ανάγκη έρχεται να ικανοποιήσει ένα βιβλίο σαν και τούτο. Πριν καν διαβάσετε το βιβλίο, ξέρετε ότι, τελειώνοντάς το, και πάλι θα είστε αντιμέτωποι με το βασικό πρόβλημα: Ή πιστεύετε ή δεν πιστεύετε. Κανένας ερευνητής και κανένας μάρτυρας δεν αρκεί για ν’ αλλάξει αυτό το γεγονός.

Γιώργος Μπαλάνος – Η Άλλη Πλευρά της Ζωής

Ναι, περνάμε ως έμβρυα όλα τα στάδια των όντων που ήμασταν κάποτε –πριν εκατοντάδες χιλιάδες ή και εκατομμύρια χρόνια– πριν εξελιχθούμε στο σύγχρονο άνθρωπο.Είναι φυσικό να ζουν ακόμη μέσα μας όλα, από την άμορφη μονοκύτταρη αμοιβάδα ως και το φίδι, τον αετό, την τίγρη ή το γορίλα, πριν όλα αυτά μαζί “ντυθούν” με την ανθρώπινη μορφή κι αποκτήσουν το εξωτερικό βερνίκι της φαιάς ουσίας, δηλαδή του σύγχρονου σκεπτόμενου ανθρώπου.
Φυσικά, όλα αυτά τα πλάσματα μέσα μας υπάρχουν με τη μεταφορική έννοια του όρου – αλλά τα βιολογικά εξελικτικά στάδια που περνά κάθε ανθρώπινο πλάσμα από τη στιγμή της σύλληψης ως τη στιγμή της γέννησης υποδηλώνουν ότι στοιχεία όλων αυτών των όντων εξακολουθούν να υπάρχουν –να βιώνουν– σε μια μορφή που είναι πολύ πιο απτή από μια απλή μεταφορική έννοια.
Και στον καθένα από μας κάποια από αυτά κυριαρχούν περισσότερο από κάποια άλλα, με αποτέλεσμα ο καθένας από μας, ως άτομο, να έχει κάποια ιδιαίτερη συνάφεια ή ψυχική συγγένεια μ’ ένα ή και περισσότερα συγκεκριμένα πλάσματα. Αυτό το συγκεκριμένο αρχέγονο στοιχείο ή “πλάσμα” που διακρίνει τον καθένα από μας είναι αυτό που θα έλεγα, με κάποια δόση τακτ, το προσωπικό του τοτέμ.
Συνεπώς το προσωπικό τοτέμ του καθενός μας εκφράζεται με το συγκεκριμένο ζώο που φαίνεται να ταιριάζει περισσότερο με τα αρχέγονα εξελικτικά στάδια που κρύβει το προσωπικό μας ασυνείδητο.
Ως εδώ, δε λέω τίποτα το καινούριο• είναι κοινός τόπος ότι ο κάθε άνθρωπος “κρύβει” και από ένα τουλάχιστον συγκεκριμένο ζώο στο βαθύτερο χαρακτήρα του. Όμως εδώ δεν αναφέρομαι σε χαρακτήρες, ούτε σε απλές ψυχολογικές τάσεις και συμβολικές ψυχογραφικές περιγραφές αυτών των τάσεων. Αναφέρομαι σε κάτι πολύ απτό, πολύ συγκεκριμένο, πολύ τρομερό και πολύ δυνατό – σε κάτι πολύτιμο, αν καταφέρεις να το ελέγξεις πριν σε κατασπαράξει.
Ξέρετε, οι άνθρωποι συνηθίζουν να παίζουν με τις λέξεις, ιδίως οι ημιμαθείς που θέλουν να κρύψουν την άγνοιά τους, βάζοντας σοβαροφανείς επιστημονικές ταμπελίτσες σε πράγματα που κατά βάση η επιστήμη αγνοεί, αλλά και που οι επιστήμονες κρύβουν αυτή τους την άγνοια πίσω από εντυπωσιακά ονόματα που δημιουργούν στον άλλο την ψευδαίσθηση της γνώσης. Ακόμη και η πλήρης άγνοια, αν αναβαπτιστεί μ’ ένα αξιοπρεπές όνομα, μπορεί να παρουσιαστεί ως γνώση – όπως το εισαγόμενο μοσχάρι το οποίο αυτομάτως βαφτίζεται ως ντόπιο, αρκεί να σφραγιστεί με την κατάλληλη επίσημη σφραγίδα.
Τα τοτεμικά ζώα μέσα μας…
Απλά ψυχολογικά σύμβολα, λέτε; Μεταφορικές έννοιες; Αρχέγονες δυνάμεις του ασυνειδήτου; Αρχετυπικά πρότυπα;
Σοβαρά;
Και νομίζετε ότι υπάρχει κανένα ουσιαστικό περιεχόμενο σε όλα αυτά τα σοβαροφανή επιστημονικολογήματα, ότι ξέρουμε στ’ αλήθεια τι σημαίνουν;
Εκείνο μέσα μου –θέλετε να το πούμε “τοτέμ”, που είναι πιο σικ λέξη– γρυλίζει και πάλι σαρκαστικά. Εκείνο –το “τοτέμ” τελοσπάντων– δεν ξέρει από λέξεις, αλλά νιώθει…
…και νιώθοντας ζει.
Βλέπει…
… και βλέποντας βρίσκει.
Τι βρίσκει;
Μα εκείνους τους Άλλους Δρόμους που λέγαμε. Μην ξεχνάτε ότι όλα αυτά, τα “συμβολικά” και “μεταφορικά” τοτεμικά όντα μέσα μας διαθέτουν άλλες αισθήσεις πέρα από τις ανθρώπινες ή και τις ίδιες αισθήσεις αλλά πολύ πιο οξυμένες. Και πάνω απ’ όλα, δεν έχουν προκαταλήψεις ως προς το τι πρέπει ή τι δεν πρέπει να δουν, όπως έχουν οι άνθρωποι, οι οποίοι είναι έρμαια των φίλτρων λογοκρισίας της ανθρώπινης συνείδησης. Οι τοτεμικές μας υποστάσεις δε γνωρίζουν από τέτοια φίλτρα ή ελάχιστα δεσμεύονται από αυτά.
Και μαζί, ο Άνθρωπος και το Τοτέμ του, συνθέτουν κάτι το ολοκληρωμένο σε μια ενιαία κατάσταση αισθήσεων, με εύρος και έκταση που κανένας ο οποίος δεν έχει γνωρίσει το αληθινό “τοτεμικό ξύπνημα” δεν μπορεί να συλλάβει.
Ο Άνθρωπος είναι σαν μια γαλήνια βαθιά καθάρια λίμνη στα βουνά. Ανάλογα με τη γωνία που την κοιτά κανείς, μπορεί να δει τ’ αστέρια που αντανακλώνται στην επιφάνεια ή κάποιες αόριστες μορφές που κινούνται φευγαλέα στα σκοτεινά της βάθη. Μερικοί ανόητοι –οι περισσότεροι ίσως– κοιτάζοντάς τη, βλέπουν μονάχα έναν όγκο νερού• δε βλέπουν ούτε τ’ αστέρια που αντανακλώνται στην επιφάνεια ούτε τις τοτεμικές σκιές που περιπλανώνται στα βάθη της.

Γιώργος Μπαλάνος ~ ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΘΙΑ ΝΕΡΑ