Αρχική Tέχνη Αντρέ Νόρτον: Μάγισσα και Πολεμίστρια

Αντρέ Νόρτον: Μάγισσα και Πολεμίστρια

23 second read

Γράφει η Δήμητρα Μπενίση ~

Στην άχαρη καθημερινότητα περιμένουμε με λαχτάρα επιτέλους κάτι αλλιώτικο από όσα μας επέβαλε η γκρίζα ρουτίνα της σύγχρονης ζωής. Ας μιλήσουμε, λοιπόν, για λεοντόκαρδες κυράδες, πανίσχυρες ιέρειες, βασίλισσες τόπων πέρα από τα σύνορα του γνωστού σύμπαντος. Για ήρωες έντιμους, που δεν διστάζουν να σταθούν υπερασπιστές στο πλάι της κυράς τους, χωρίς να διεκδικούν για τον εαυτό τους τον ρόλο του πρωταγωνιστή. Γιατί τα άστρα του καλοκαιριού είναι ο Ντένεμπ στον αστερισμό του Κύκνου, ενός από τα πιο ισχυρά σύμβολα της Θηλυκής Αρχής αλλά και της ευγενούς αρσενικής προσέγγισης. Είναι ο Αλτάιρ στον αστερισμό του Αετού ή του Γρύπα όπως τον αντιλαμβάνονταν ακόμα παλαιότερα και συμβολίζεται από την κάρτα των Εραστών στη Μεγάλη Αρκάνα, και περιστρέφεται τόσο γρήγορα που μοιάζει με αυγό, και είναι το άστρο του τολμηρού εξερευνητή.  Είναι ο Αντάρης, στην καρδιά του Σκορπιού, η Πύλη του Μάγου, που όποιος τη χρησιμοποιεί για κακό παίρνει το δηλητήριο που του αξίζει. Έτσι όταν ο Ονειρευτής κοιτάζει τα άστρα το καλοκαίρι μπαίνει μυσταγωγικά στους τόπους που γεννήθηκαν θρύλοι. Ταξιδεύει μέσα από πύλες, καβαλά τον άνεμο, πετάει ελεύθερος προς το άπειρο. Κι ανακαλύπτει πως πριν από τον ίδιο κι άλλοι έκαναν παρόμοια ταξίδια. Κι έγραψαν για αυτά.

Μια τέτοια ταξιδεύτρα ήταν και η Αντρέ Νόρτον.

Όταν έβγαλε από το θηκάρι της το Σπαθί της Απιστίας, η Αντρέ Νόρτον πολέμησε πολλούς εχθρούς, και πιο μαχητικά από όλους τον Αδηφάγο. Ζήτησε να εκδικηθεί με τη βοήθεια των Φρύνων του Γκρίμμερντέιλ, και πλήρωσε βαρύ τίμημα όταν τελικά κατανόησε πως η εκδίκηση και η δικαιοσύνη είναι δυο διαφορετικά πράγματα. Ο Κόσμος των Μαγισσών ήταν ο τόπος που ζούσε η ψυχή της, αν και η υλική της υπόσταση εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο Οχάιο των ΗΠΑ ΣΤΑ 1912. Ήταν μια τυχερή χρονιά κι ένας τυχερός τόπος για όσους αγαπούν τις ιστορίες Μαγείας και Ξίφους. Η Αντρέ Νόρτον ήξερε να χτίζει κόσμους τέτοιους. Κόσμους όπου όλα μπορούν να συμβούν, αν μόνο η ηρωίδα έχει κουράγιο, δύναμη, γνώση και θέληση να ζήσει.

Στην Ελλάδα την πρωτογνωρίσαμε από τις μεταφράσεις του Γιώργου Μπαλάνου, αρχικά κάπου στα τέλη της δεκαετίας του ’80, και στη συνέχεια ακόμα περισσότερες από τις εκδόσεις Locus-7, μαζί με άλλους εμβληματικούς συγγραφείς του χώρου. Διαβάζοντας αυτές τις ιστορίες ανασαίναμε ελεύθερα. Τουλάχιστον όσοι από εμάς διψούσαμε να ακούσουμε τον άνεμο να τραγουδάει μέσα στα ξέπλεκα μαλλιά μας, να δούμε τη λεπίδα να αστράφτει πελεκώντας τρομερούς εισβολείς, και να νιώσουμε την ψυχή να αντιστέκεται σε οντότητες πέρα από τη γνώση και τη δύναμη του ανθρώπου. Και η καρδιά μας χτύπαγε άγρια καθώς τα βήματά μας ακολουθούσαν το μονοπάτι που άνοιγε το Σπαθί της Αντρέ όταν το κράδαιναν οι ηρωίδες του Χάι Χάλλακ, αλλά και το άλλο κοσμικό μονοπάτι, εκείνο ανάμεσα στα άστρα, όπου τα σκάφη έφταναν στη Θάλασσα των Σαργασσών του Διαστήματος.

H Άλις-Μαίρη Νόρτον, ενίοτε υπέγραφε και με ανδρικό όνομα ως Άντριου Νορθ, αφού στην εποχή της οι γυναίκες συγγραφείς του χώρου θεωρούνταν υποδεέστερες. Δεν έγραψε μόνο για μάγους και πολεμιστές ή για μακρινούς πλανήτες, όμως. Τα βιβλία της μελετούσαν τόσα πολλά πεδία, τόσους παράδοξους χωροχρόνους, που και μόνο μια απλή σταχυολόγηση και επιδερμική ανάγνωση μπορεί να πάρει χρόνια. Κι όμως μέσα στις ιστορίες της υπάρχουν τόσα πολλά επίπεδα που κυριολεκτικά ο αναγνώστης μπορεί – και ίσως και να πρέπει, αν αφεθεί – να χαθεί. Γιατί υπάρχουν κάποιες ιστορίες που είναι γραμμένες για να μας ρουφάνε μέσα στη δίνη της δράσης, της φιλοσοφίας, της μαγείας τους. Που σκοπό μπορεί να μην έχουν να μας διδάξουν τη διάκριση ανάμεσα στο καλό και στο κακό. Ίσως γιατί κάποιες φορές αυτά τα δυο είναι ασήμαντα, όχι λόγω φύσης, αλλά λόγω συνθηκών. Για έναν επίδοξο εισβολέα το να κατακτήσει μια νέα γη μπορεί να σημαίνει πως ο λαός του δεν θα πεθαίνει πια από την πείνα και την παγωνιά. Για τον αμυνόμενο, το να αντισταθεί σίγουρα σημαίνει πως κάνει ό,τι πρέπει για να κρατηθεί ο ίδιος και τα παιδιά του μακριά από τη σφαγή. Σε κάθε περίπτωση ο ένας είναι ο κακός του άλλου.

Βλέπετε… κάποτε τα πράγματα ήταν τόσο απλά. Χωρίς πολιτικές ίντριγκες, «πολιτισμένες» παρεμβάσεις, εκπολιτισμούς βαρβάρων φυλών, φωτισμό των απολίτιστων από τους μορφωμένους, και άλλες βαρύγδουπες δικαιολογίες. Κι αυτές οι ιστορίες έχουν ριζωμένη την μνήμη αυτής της εποχής, ακόμα κι αν οι ιστορικές καταγραφές συστηματικά την αγνοούν. Διότι μιλούν σε ένα άλλο, αρχέγονο κομμάτι μας. Αυτό το αδάμαστο κομμάτι της ψυχής μας που ξυπνά όταν βλέπουμε κάποιον να κακοποιείται χωρίς πραγματικό λόγο. Είτε άνθρωπος είναι, είτε ζώο, είτε ακόμα και φυτό ή πέτρα.

Η Αντρέ Νόρτον ήξερε να αγγίζει, να ξεσηκώνει και να ταξιδεύει αυτό ακριβώς το κομμάτι της ψυχής μας. Ξεκίνησε να γράφει το 1934, στην υποψία της αυγής του τρόμου που θα ερχόταν με τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Πέρασαν πολλά χρόνια και πολλά βιβλία για να μπορέσει να αναγνωριστεί από το ευρύ κοινό, και να αρχίσει να βραβεύεται για τη δουλειά της. Δημιούργησε κόσμους μέσα στους οποίους ήρωες πάλευαν με εχθρούς που άλλοτε ήταν τρομερές εξωγήινες φυλές, απαίσιοι θεοί από μυστηριώδεις διαστάσεις, ακόμα και Ναζί, αυτού εδώ του κόσμου που πατάνε τα υλικά μας πόδια. Μέσα στα έργα της αντιλαμβάνεται κάποιος, αν κοιτάξει λίγο προσεκτικά, το πάθος της για τη ζωή, την απερίγραπτη αγάπη της για τη δικαιοσύνη –που συνειδητά διαχωρίζεται από τον ανθρώπινο νόμο– καθώς και μια παλιομοδίτικη μεν, αλλά εξαιρετικά συναρπαστική αφηγηματική τεχνική, τέτοια που ταιριάζει, θα έλεγα με βεβαιότητα, στους Βάρδους του Κέλτικου πολιτισμού.

Πέρα από όλα όμως, η Νόρτον έκανε κάτι που ελάχιστοι είχαν τολμήσει ως τότε. Έβγαλε τη Γυναίκα από το ρόλο της μάνας που τρέφει απλά νέους πολεμιστές και εργάτες, της θεραπεύτριας που περιμένει στα μετόπισθεν τους άντρες για να παρηγορήσει και να περιθάλψει πνεύμα και σώμα, της ύπουλης μάγισσας που παγιδεύει στα δίχτυα της το θύμα με μαγγανείες, και της έδωσε ένα σπαθί κι ένα ραβδί ώστε να γίνει κυρίαρχη της μοίρας της. Την έκανε ξανά ηγέτιδα, πολεμίστρια, μάγισσα, ιέρεια, έντιμη, ακέραιη. Αυτό, δηλαδή που ήταν πάντα. Μέσα σε ένα πλαίσιο συνήθως ενός φανταστικού κόσμου, μιας και ο χωροχρόνος όπου έζησε η Νόρτον ήταν ανδροκρατούμενος. Η ίδια της αυτή τόλμη ήταν αυτό που την έκανε να ξεχωρίσει από τις συγγραφείς της εποχής της και να γίνει μια από τις πρωτοπόρους του είδους.

Έγραψε για πολεμιστές, μάγους, ξωτικούς, δράκους, εξωγήινους, κατακτητές, απατεώνες, κλέφτες, εξωδιαστατικές οντότητες, παράξενους λαούς, θεούς και δαίμονες… και μέσα σε κάθε ιστορία της κρυμμένη ή φανερή ήταν η βαθιά ανεξάντλητη γνώση της ίδιας της πανάρχαιας Τέχνης των Βάρδων. Μιας Τέχνης που αλλοιώνεται όσο η τεχνολογία απαιτεί να αντικαταστήσει την ποίηση, Γιατί όπως έγραψε και η ίδια…

«I think the human race made a big mistake at the beginning of the industrial revolution, we leaped for the mechanical things, people need the use of their hands to feel creative.»

«Θαρρώ πως η ανθρώπινη φυλή διέπραξε ένα σοβαρό σφάλμα στην απαρχή της βιομηχανικής επανάστασης, κάνοντας ένα άλμα προς κάθε τι μηχανικό. Οι άνθρωποι έχουμε ανάγκη να χρησιμοποιούμε τα χέρια μας για να νιώθουμε δημιουργικοί.»

Ακόμα κι αν αυτά τα χέρια κρατάνε μια απλή πένα, ή έστω κι ένα πληκτρολόγιο.

Περισσότερα σχετικά άρθρα
Περισσότερα από Eword
Load More In Tέχνη
Comments are closed.

Δείτε επίσης

Οι Παράξενοι Κόσμοι και οι Ήρωες του Φριτς Λάιμπερ

Γράφει η Δήμητρα Μπενίση* ~ Ο ήλιος ζωντανεύει το πνεύμα και τη διάθεση, μα η νύχτα ξυπνά …