Αρχική Tέχνη Οι Παράξενοι Κόσμοι και οι Ήρωες του Φριτς Λάιμπερ

Οι Παράξενοι Κόσμοι και οι Ήρωες του Φριτς Λάιμπερ

22 second read

Γράφει η Δήμητρα Μπενίση* ~

Ο ήλιος ζωντανεύει το πνεύμα και τη διάθεση, μα η νύχτα ξυπνά τις εσωτερικές αισθήσεις. Άλλοτε αποζητάμε τη ραστώνη σε δροσερά δάση και ακροθαλασσιές, κι άλλοτε τη θαλπωρή μιας ζεστής γωνιάς. Μα η νύχτα είναι πάντα αλλιώτικη… Όσοι μπορούν να βρεθούν μακριά από τα φώτα των οικισμών και να αντικρίσουν τα άστρα, ακόμα τυχερότεροι. Αν και κάποιοι τελικά ίσως αποφασίσουν να ταξιδέψουν με τη φαντασία τους σε έναν άλλο τόπο, εκεί που τα άστρα αλλάζουν σχηματισμούς, ανάλογα με το ποιος τα κοιτάζει.

Έναν τόπο που λεγόταν Λάνκμαρ. Εκεί που ζουν ένας γιγαντιαίος βάρβαρος κι ένας μικρόσωμος κλέφτης. Αν δεν ξέρετε τον απίθανα καταπληκτικό κόσμο του Γκρέι Μάουζερ και του Φαφρντ, εκεί που θεοί με τρελές αδυναμίες και πάθη πολεμάνε με όπλα τους πιστούς τους, ήρθε η στιγμή να σας μιλήσω για αυτόν. Ή μάλλον να σας δείξω πώς να πάτε κι εσείς εκεί. Στη Λάνκμαρ, τον τόπο  που οι πιστοί των θεών πολεμάνε μεταξύ τους με σπαθιά και μαγεία. Και ο λόγος; Η περιπέτεια. Γιατί η Λάνκμαρ του υπέροχου Φριτς Λάιμπερ είναι ένας τόπος περιπέτειας. Της παλιάς, καλής, τίμιας περιπέτειας, όπου συντεχνίες αντιμάχονται για την κυριαρχία στην πόλη, στο βασίλειο, στον κόσμο. Και οι ήρωες δεν είναι οι πιο έξυπνοι, οι πιο τίμιοι,  οι πιο ηρωικοί, οι πιο τέλειοι, αλλά… Είναι αυτό που υπάρχει μέσα σε κάθε άνθρωπο. Είναι αληθινοί. Μπαγαπόντηδες, φοβισμένοι, εραστές, αδέκαροι, κυνηγημένοι, κυνηγοί, δειλοί, γενναίοι, αλλά έτοιμοι να παλέψουν για το αυτονόητο. Να παραμείνουν ζωντανοί. Είναι απλά… άνθρωποι.

Ο Φριτς Λάιμπερ ανέκαθεν ήταν από τους αγαπημένους μου συγγραφείς Φαντασίας. Όχι μόνο για την Λάνκμαρ. Όχι μόνο για τα ταξιδέματα που μου χάρισε.

Τον αγάπησα παράφορα όταν διάβασα την εκπληκτική του ιστορία «Ένα κομμάτι του Σκοτεινού Κόσμου». Ήμουν ακόμα έφηβη, αλλά μου άφησε τόσα πολλά ερωτηματικά, με ιντριγκάρισε να σκεφτώ πιο βαθιά, κι ακόμα και τώρα διαβάζοντάς την, σε ένα κρυφό μέρος της καρδιάς μου φωλιάζει ο τρόμος. Όχι, δεν μιλάω για τον τρόμο που έχει επικρατήσει στις μέρες μας να χαρακτηρίζει πολλά λογοτεχνικά έργα. Εδώ δεν υπάρχει κάποιος ψυχοπαθής με ένα ιδιαίτερα αιχμηρό όπλο, ούτε ζόμπι ή βαμπίρ που κυνηγάνε κορίτσια που βρίσκονται μόνα τους στην εξοχή και σχεδόν ποτέ δεν φοράνε παπούτσια όταν αρχίζει η καταδίωξη. Εδώ ο τρόμος είναι ακόμα πιο βαθύς κι από αυτόν που αντιμετωπίζει κάποιος που έρχεται πρόσωπο με πρόσωπο με τους δικούς του δαίμονες.

Στο Κομμάτι του Σκοτεινού Κόσμου, ο κίνδυνος δεν ανήκει σε αυτόν τον κόσμο. Είναι κάτι απροσδιόριστα απαίσιο και φρικτό που περνάει μέσα από χαραμάδες που μένουν ανοιχτές ανάμεσα στο δικό μας σύμπαν και σε αυτό το άλλο που ζει… Εκείνο – στην Άβυσσο. Μην με ρωτήσετε τι είναι. Διαβάστε την ιστορία. Όταν, για τις ανάγκες του άρθρου την ξαναδιάβασα – με λαχτάρα, είναι η αλήθεια – βρήκα δίπλα στον πρόλογο του Γιώργου Μπαλάνου, μια δική μου φράση. Πάντα το έκανα αυτό από μικρή. Και είχα γράψει «Μαύρη κι απαίσια αράχνη στους τοίχους της πόλης, ο σιχαμένος ήλιος». Όπως τώρα, όπως στον καύσωνα του Αυγούστου… Χμμμ! Δεν ξέρω αν έχει τόπο να κρυφτώ, απόψε. Ίσως πάλι στη Λάνκμαρ.

Ο Φριτς Λάιμπερ γεννήθηκε παραμονή Χριστουγέννων του 1910, στο Σικάγο, από γονείς ηθοποιούς. Δεν ήταν μόνο συγγραφέας. Μελέτησε ψυχολογία, βιολογία, και φιλοσοφία, χωρίς ωστόσο να πάρει κάποιο σημαντικό πτυχίο. Φυσικά αυτό δεν τον εμπόδισε να γίνει ένας σπουδαίος άνθρωπος. Εργάστηκε ως ηθοποιός στο θέατρο και τον κινηματογράφο, κι από το 1936 ξεκίνησε να αλληλογραφεί με τον μεγάλο Χ.Φ. Λάβκραφτ. Καθώς τα χρόνια περνούσαν και ο εφιάλτης του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έπαιρνε σάρκα και οστά, ο Λάιμπερ εξέφρασε με παρρησία τα αντιναζιστικά του πιστεύω και αν πολλοίς πέρασε αυτά και στα γραφτά του.

Αρκετό καιρό αργότερα γεννήθηκαν ο Φαφρντ και ο Γκρέι Μάουζερ, και μαζί τους ξεκίνησε η θαυμαστή πορεία των δυο ηρώων στον μαγικό κόσμο που ο Φριτς έφτιαξε για αυτούς πρώτα και για όλους εμάς μετά. Γύριζε και ξαναγύριζε σε φανταστικούς τόπους, αλλιώτικους κάθε φορά, έγραφε περιπέτειες επιστημονικής φαντασίας, ενώ το 1943 τόλμησε να γράψει το καταπληκτικό Conjure Wife, που μεταφράστηκε στις εκδόσεις Locus-7, ως «Με Σύζυγο Μάγισσα». Αν στη Λάνκμαρ τον είχα ακολουθήσει και πολεμήσει – νοερά – πλάι στον κλέφτη και το βάρβαρο, αν στο Κομμάτι του Σκοτεινού Κόσμου τον είχα αγαπήσει και φοβηθεί με τις τρομακτικές γνώσεις κι εμπειρίες που είμαι πλέον απόλυτα βέβαιη πως είχε, πλέον, διαβάζοντας τη Σύζυγο Μάγισσα ήμουν πιστή του ως το τέλος της ζωής μου.

Γιατί με αυτό το μυθιστόρημα είχε αγγίξει ένα βαθύ, συνειδητό και αγαπημένο κομμάτι της ζωής μου. Εκείνο που ανταποκρίνεται ενστικτωδώς στην αρχέγονη γνώση της ψυχής, που η Λογική (που περιέχεται στην ανθολογία Η Παρέλαση των Ηλιθίων) και ο τεχνοκρατικός κόσμος μας δεν θα καταφέρει ποτέ να δαμάσει. Μέσα από αυτό το βιβλίο ο συγγραφέας κατάφερε να με πείσει πως είχε κι ο ίδιος βαθιά γνώση πάνω στα θέματα της αρχετυπικής μυθολογίας, της λαογραφίας, της μαγείας, της ψυχολογίας… Και όλο αυτό σε μια συναρπαστική ιστορία, με ίντριγκα, περιπέτεια, συνομωσίες, καταπιεστικούς και συντηρητικούς πολιτικάντηδες, τάχα μου αθώους καθηγητές κολλεγίων, ψυχασθενείς κι εμμονικούς ανθρώπους, γυναίκες που βρίσκουν τρόπο να λύσουν πολύ δύσκολες καταστάσεις και να κάνουν καλύτερη τη ζωή των ιδίων και αυτών που αγαπούν… κι όλα αυτά στην ζοφερή ατμόσφαιρα της Αμερικής του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Στα επόμενα χρόνια διάβασα από καθαρή περιέργεια στην αρχή, αλλά και προσωπικό ενδιαφέρον το θεατρικό του Quicks Around the Zodiac, σε ένα δανεικό και σχεδόν διαλυμένο φωτοαντίγραφο που έτυχε να έχει στην κατοχή του ένας καλός φίλος από το Bristol. Εκεί βεβαιώθηκα για όσα απλά ήμουν σχεδόν σίγουρη πριν. Ο Φριτς Λάιμπερ ήταν ένας λαμπρός νους, ένας εμπνευσμένος συγγραφέας, ένας πανέξυπνος και γεμάτος χιούμορ άνθρωπος, που οι γνώσεις του ήταν πραγματικά τεράστιες, και κάλυπταν ένα αδιανόητο φάσμα. Δεν ξέρω αν υπάρχει κάπου αυτό το έργο του, αλλά αν πέσει στα χέρια σας ξεκοκαλίστε το και θα με θυμηθείτε.

Ο Φριτς Λάιμπερ άφησε τον κόσμο μας για να συναντήσει τον Γκρέι Μάουζερ και τον Φαφρντ το 1992. Αλλά για όποιον θέλει να ξεδιψάσει σε μια δροσερή πηγή περιπέτειας, το εκπληκτικό έργο του Φριτς Λάιμπερ είναι αυτό που ζητάτε. Γνήσια περιπέτεια, αυθεντικό παράξενο, εκεί που μόνο οι αληθινά τολμηροί κάνουν το πρώτο βήμα. Οι υπόλοιποι…, απλά αρνούνται ή μιμούνται ή – ακόμα χειρότερα – αποδομούν για να φτιάξουν κάτι τελείως στρεβλό.

Άλλωστε…, όπως κι ο ίδιος είπε, στο Ήρωες και Τρόμοι:

“The result is … that there’s no room left in the world for the weird – though plenty for crude, contemptuous, wisecracking, fun-poking imitations of it.”

«Το αποτέλεσμα είναι… πως δεν υπάρχει χώρος στον κόσμο για το παράξενο – παρόλο που υπάρχει αρκετός για τη χοντροκομμένη, περιφρονητική, εξυπνακίστικη, τάχα μου διασκεδαστική κι εκτονωτική μίμησή του.»

Σας εύχομαι να περάσετε καλά σε όποιον αυθεντικό κόσμο και να ταξιδέψετε απόψε.
* Δήμητρα Μπενίση

  • Τα Χρόνια της Οργής

    ~ Έρικ Σμυρναίος Σίγουρα ζούμε σε ενδιαφέροντες καιρούς. Το 2020 έχει ήδη κατακτήσει το βά…
  • Οι Κριτές ως Κρινόμενοι

    Γράφει η Δήμητρα Μπενίση ~ Μια φορά κι έναν καιρό στον πάλαι ποτέ μυθικό τόπο που λεγόταν …
  • Αντρέ Νόρτον: Μάγισσα και Πολεμίστρια

    Γράφει η Δήμητρα Μπενίση ~ Στην άχαρη καθημερινότητα περιμένουμε με λαχτάρα επιτέλους κάτι…
Περισσότερα σχετικά άρθρα
  • Τα Χρόνια της Οργής

    ~ Έρικ Σμυρναίος Σίγουρα ζούμε σε ενδιαφέροντες καιρούς. Το 2020 έχει ήδη κατακτήσει το βά…
  • Οι Κριτές ως Κρινόμενοι

    Γράφει η Δήμητρα Μπενίση ~ Μια φορά κι έναν καιρό στον πάλαι ποτέ μυθικό τόπο που λεγόταν …
  • Αντρέ Νόρτον: Μάγισσα και Πολεμίστρια

    Γράφει η Δήμητρα Μπενίση ~ Στην άχαρη καθημερινότητα περιμένουμε με λαχτάρα επιτέλους κάτι…
Περισσότερα από Eword
  • Αντρέ Νόρτον: Μάγισσα και Πολεμίστρια

    Γράφει η Δήμητρα Μπενίση ~ Στην άχαρη καθημερινότητα περιμένουμε με λαχτάρα επιτέλους κάτι…
  • Αδιέξοδο

    Η μοναξιά μοιάζει με γκρίζα σκόνη. Σε αγγίζει απαλά, πέφτει πάνω σου αθόρυβα και ανεπαίσθη…
  • Stranger Things και Παράξενες Πύλες

    του Έρικ Σμυρναίου ~ Αυτό το καλοκαίρι προβάλλεται στη συνδρομητική πλατφόρμα του Netflix …
Load More In Tέχνη
Comments are closed.

Δείτε επίσης

Τα Χρόνια της Οργής

~ Έρικ Σμυρναίος Σίγουρα ζούμε σε ενδιαφέροντες καιρούς. Το 2020 έχει ήδη κατακτήσει το βά…